Tết Đông Chí - Thánh đản đức Nguyên Thỉ Thiên Tôn

Đông Chí chi nhật - Nguyên Thỉ Thiên Tôn thánh đản.

Nguyên Thỉ Thiên Tôn cũng gọi Ngọc Thanh Tử Hư Cao Diệu Thái Thượng Nguyên Huỳnh Đại Đạo Quân, hoặc gọi Thanh Huyền Tổ Khí Ngọc Thanh Nguyên Thỉ Thiên Tôn Diệu Vô Thượng Đế, Thái Thượng Bàn Cổ Thị Thiên Đạo Nguyên Thỉ Thiên Tôn, Đạo kinh cung danh Nhứt Khí Hóa Tam Thanh Ngọc Thanh Cư Thanh Vi Thiên Thánh Đăng Ngọc Thanh Kiểng Thỉ Khí Sở Thành Nhựt Thiên Bảo Quân Nguyên Thỉ Thiên Tôn Diệu Vô Thượng Đế, thường gọi Nguyên Thỉ Thiên Tôn, là vị thần tối cao trong Đạo giáo, đứng đầu Tam Thanh.

Trong Sơ Học Ký quyển thứ hai mươi ba có dẫn theo Thái Huyền Chân Nhất Bổn Tế Kinh giải thích: “Không gì tôn kính hơn, không gì cao cả hơn, là bực duy nhứt khởi đầu cho muôn vật, nên có tên là “Nguyên Thỉ”, chuyển vận cái “Đạo” hết sức tôn quý, lợi thường cai quản Nhị Thanh (Thượng Thanh và Thái Thanh), ở trên các trời, nên xưng là “Thiên Tôn”.

Xét theo Lịch Đại Thần Tiên Thông Giám lại viết, Ngài là "chủ tể Thiên giới chi thể”. Tại Thái Nguyên(Tức là vũ trụ) đã có Nguyên Thỉ sớm hiển hiện, vì thế nên xưng Ngài là Nguyên Thỉ. Tại vô lượng kiếp số đến nay, dùng huyền diệu để thiên đạo giáo hóa chúng sanh, do vậy nên xưng tôn hiệu Thiên Tôn.

Đạo kinh chép lại Nguyên Thỉ Thiên Tôn do Đạo sáng lập, lại hóa sanh gồm Ngọc Thanh Nguyên Thỉ Thiên Tôn, Thượng Thanh Linh Bảo Thiên Tôn cùng Thái Thanh Đạo Đức Thiên Tôn tức Thái Thượng Lão Quân, ba danh hiệu tuy khác biệt nhưng chung một thể, do Đạo hóa thành.

Trong Đạo Môn Thập Quy thuyết: "Huyền nguyên thỉ tam khí hóa sanh, thực ra đều như một", vô luận ngàn thần vạn linh, ngàn chân vạn thánh.

Địa vị của Ngài tuy cao, nhưng lại xuất hiện muộn hơn Thái Thượng Lão Quân. Thời kỳ đầu của Đạo giáo không thấy nói đến Nguyên Thỉ Thiên Tôn, trong Thái Bình Kinh, Tưởng Nhĩ Chú cũng đều không thấy ghi tên Ngài, kể cả trong thần thoại xưa Trung Quốc cũng không thấy nói đến hành trạng Ngài.

Danh xưng Nguyên Thỉ xuất hiện sớm nhất trong Chẩm Trung Thư:  “Trước lúc hỗn độn chưa phân rõ (Thái Cực), đã có thiên địa tinh huê hiệu là Nguyên Thỉ Thiên Vương sẵn bên trong, sau phân hóa thành hai phần (Lưỡng Nghi), Nguyên Thỉ Thiên Vương ở phía trên cõi trời, ngững lên hấp thiên khí, cúi xuống uống địa tuyền trải qua vô số kiếp, cùng với Thái Nguyên Ngọc Nữ thông khí kết tinh mà sanh ra Thiên Huỳnh Tây Vương Mẫu. Thiên Huỳnh sanh ra Địa Huỳnh, Địa Huỳnh sanh ra Nhơn Huỳnh, tiếp tục sanh ra con cháu là Bào Hi, Thần Nông. Cho nên bảo rằng: “Phía trên Đại La có bẩy ngọn núi báu gọi là Huyền Đô Ngọc Kinh, có ba cung. Thượng cung là nơi ở của Bàn Cổ Chơn Nhơn, Nguyên Thỉ Thiên Vương và Thái Thái Thánh Mẫu”. Như vậy, từ đây mới có danh xưng Nguyên Thỉ Thiên Vương.

Đến thời kỳ Nam Bắc Triều, trong sách “Chơn Linh Vị Nghiệp Đồ” của Đào Hoằng Cảnh nước Lương, mới ghi danh hiệu Nguơn Thỉ Thiên Tôn. Sách nói rằng vị thần tối cao làm chủ tất cả là “Thượng Thai Hư Huỳnh Đạo Quân”, hiệu là Nguyên Thỉ Thiên Tôn, cũng xưng là Ngọc Thanh Kiểng Nguyên Thỉ Thiên Tôn, đồng thời lại cũng có ghi vị “Nguyên Thỉ Thiên Vương” được xếp vào vị trí thứ tư, gọi là “Tả Vị Đệ Tứ Thần”.

Kinh Tịch Chí Tứ đời Tùy giải nghĩa đặc tính của Nguyên Thỉ Thiên Tôn và chư thần, nói rằng Nguyên Thỉ Thiên Tôn sanh trước khi có trời, cho Ngài là “Thể của trời, còn mãi không mất. Mỗi khi mở ra trời đất, nhận cái đạo thể bí mật thần diệu đó mà sanh trưởng. Trời đất chẳng phải cùng có một lần, mà phải qua các trình tự: Diên khang, Xích minh, Long hớn, Khai huỳnh, trải suốt bốn mươi triệu năm. Hàng thượng phẩm của chư Tiên có Thái Thượng Lão Quân, Thái Thượng Trượng Nhơn, Thiên Huỳnh Chân Chân, Ngũ Phương Ngũ Đế và các Quan Tiên”.

Các đạo sĩ đời Tùy lại xưng Ngài là Lạc Tĩnh Tín. Như vậy, bắt đầu từ đời Tùy, Đường mới có xuất hiện các chuyện thần thoại nói về các vị thần tối sơ và nêu lên tín ngưỡng của tín đồ Đạo giáo đối với Nguyên Thỉ Thiên Tôn.

Cũng theo Lịch Đại Thần Tiên Thông Giám mô tả về Nguyên Thỉ Thiên Tôn “hào quang bao quanh đầu, tuyền thân có 72 sắc”, cho nên trong điện thờ Tam Thanh, hình tượng Ngài đầu có vừng hào quang, tay cầm viên linh đơn màu đỏ; hoặc tay hữu như đang bưng một vật gì còn tay tả thì ném cái gì đó ra ngoài. Hình tượng nầy mang ý nghĩa “trời đất chưa thành hình, còn hỗn độn chưa mở ra, muôn vật chưa sanh ra” để diễn ý “trạng Thái vô cực” và “thời hỗn độn chưa phân rõ âm dương” ở vào đại thế kỷ thứ nhứt.

Cho nên về sau, Đạo gia lấy ngày Đông Chí mang nghĩa “dương sanh âm giáng, ngày ngắn đêm dài” làm ngày thánh đản của đức Nguyên Thỉ Thiên Tôn. Thời gian lâu dài, sự sùng bái Ngài được sâu rộng, trên là từ vua chúa , dưới đến thứ dân, không ai là chẳng thành tâm lễ lạy.

Nguồn:Thầy Thanh Nguyên Các